Categorieën
Bier als hobby

Tentoonstelling over bier in het Amsterdam Museum

We schreven natuurlijk eerder al over de geschiedenis van Amsterdam. Maar nu kun je dat zelf ervaren in het museum. Nee, we bedoelen hier niet de Heineken Experience, het gaat om de tentoonstelling die sinds 10 juli 2020 in het Amsterdam Museum te bezoeken is. Dit sluit mooi aan bij hun slogan en misschien ook wel missie statement “ALLES OVER AMSTERDAM: TOEN, NU EN STRAKS”. Hierin kan bier in en om Amsterdam zeker niet ontbreken.

Hoeveel brouwerijen zijn er in Amsterdam?

Volgens het persbericht van het museum zijn er meer dan 45 brouwerijen en groeit dat aantal gestaag. Wij hebben de bierbrouwerijen per Amsterdams stadsdeel bij elkaar gezet. In de titel van de tentoonstelling “Bier. Amsterdam, stad van bier en brouwers” kunnen wij ons zeker vinden. Ook in de conclusie dat bier al tijden een (economische) brandstof van de stad is en zal blijven. Bekijk hieronder wat ons opviel in de tentoonstelling en lees de details om er zelf heen te gaan.

Opvallend: Amsterdam was eigenlijk niet geschikt voor bier

Het is bijzonder dat Amsterdam groot is geworden in bier omdat Amsterdam brak water had. Geen ideaal ingrediënt voor bier. Maar bier was altijd beter te drinken dan het brakke water. Zou hier de naam van brouwerij Braxzz Amsterdam vandaan komen?

Op onze pagina over de geschiedenis van bier in Amsterdam geven we ook antwoord op vragen als Hoe werd het deel van de Oudezijds Voorburgwal waar de bierhandel floreerde genoemd?, Hoe koffie en thee een bedreiging voor de bierconsumptie werd, Wanneer werd de eerste stoombierbrouwerij in Amsterdam in gebruik genomen.

Een speciaal Amsterdam Museum bier voor de tentoonstelling

Prachtige vormgeving van het speciale Amsterdam Museum biertje gebrouwen door Brouwerij Troost
Te koop in de museumwinkel maar ook in het museumcafé Mokum

In het historische pand van het Amsterdam Museum aan de Kalverstraat werd ten tijde dat er een klooster en later burgerweeshuis zat al eigen bier gebrouwen. Het Amsterdam Museum brengt bij de tentoonstelling nu opnieuw een eigen bier uit dat gekocht kan worden in de museumwinkel en in het museumcafé. Het museum doopt het New England IPA bier van Brouwerij Troost om tot hét bier van het Amsterdam Museum. Het Amsterdam Museum-biertje, met een limited-edition-vormgeving ontworpen door ontwerpbureau Thonik, wordt aangeboden in blik omdat blik duurzamer is én beter voor de houdbaarheid van het bier. Er is uiteraard ook een laag alcohol variant beschikbaar.

5 zalen van nu tot vroege brouwgeschiedenis

Wand van diverse Amsterdamse bieren
De indrukwekkende start van de tentoonstelling

De start van de tentoonstelling is meteen overweldigend met een wand van biertjes die allemaal uit Amsterdam komen. Deze worden geïntroduceerd als de craft beer revolutie. Die revolutie is onbewust gestart door een voormalige machtigste man van de wereld, namelijk Jimmy Carter toen hij president van de Verenigde Staten was. Hij maakte thuisbrouwen in 1979 legaal en dit zorgde ervoor dat er veel microbrouwerijen kwamen. Deze trend kwam via Groot Brittanië uiteindelijk ook naar Nederland. In 1985 was het dat Kaspar Peterson, dankzij de royalty’s die hij kreeg voor ‘Je loog tegen mij’, allemaal met Brouwerij ‘t IJ. Zij maakten als eerste onafhankelijke Amsterdamse brouwerij van de 20e eeuw lokaal bier dat geen pils was. Het was toen al een tijd mogelijk om bij De Bierkoning en Bier & Co speciaalbier te kopen en bij Café Gollem kon je ook je importbier bestellen.

Uitleg over de basis

Tentoonstelling Bier zaal over het brouwproces, Amsterdam Museum, zomer 2020

In de tentoonstelling lees en leer je veel over het brouwproces. Dit wordt prachtig weergegeven op de illustraties aan de wand en in detail ondersteund door de diverse animaties, films en (soms in bruikleen gekregen) objecten. Uiterst zorgvuldig gedaan!

Welke 4 basisingrediënten gebruik je om bier te brouwen?

  1. Water
  2. Graan
  3. Hop
  4. Gist

Water

Een biertje bestaat voor 90% uit water. In vroeger tijden was het grachtenwater niet geschikt en moest dit per schip aangevoerd worden.

Graan

Graan (veelal gerst) is ook nodig. Dit wordt via een kiem- en droogproces mout. Hoe langer gedroogd, hoe donkerder de mout en hoe donkerder het bier wordt.

Hop

Een ander onderdeel van het bier is hop. Dit ingrediënt wordt in Amsterdam bekend door de import van Duits bier en zorgt voor de bitterheid in het bier. Bij IPA’s wordt aan het einde extra hop toegevoegd om te bittere smaak te versterken.

Gist

In 1883 wordt gist ontdekt dat naar de bodem zakt en dus na het lageren helder bier achterlaat een ware revolutie ten op zichte van het bovengistende bier. In 1886 heeft Gerard Adriaan Heineken nog specialer gist, namelijk A-gist, dit is nog steeds een belangrijk ingrediënt van Heineken bier. De gist zorgt voor de omzetting van suikers naar alcohol en in combinatie met het pasteuriseren, koken na verhitting, sterven bacteriën en nog levende gistcellen.

Biervariaties en specialiteiten in Amsterdam

  • Van water naar regenwater. Dit gebruikt Brouwerij de Prael voor zijn Code Blond op basis van hemels water.
  • Volledig biologisch gecertificeerd: Brouwerij Troost
  • Zuidas Bier gebruikt hop uit Amsterdam, bijvoorbeeld vanuit de botanische tuin van de VU en het dak van het Google gebouw

Hoe komt het bier bij de drinker?

In vroeger tijden werd bier in vaten vervoerd grotere hoeveelheden worden nu vaak via fusten bij de horeca afgeleverd. Individuele verpakkingen waren vaak flessen maar nu steeds vaker blik. Dit is eigenlijk milieuvriendelijker, al is de ervaring voor de drinker minder. Je kunt bij een blik namelijk als je het bier niet uitschenkt niet goed de kleur zien.

Het bier is weer best

Het bier is weer best
Beeld uit de tentoonstelling: poster ‘Het bier is weer best’

Promotie voor bier wordt nu vooral gedaan door de brouwers zelf. Maar aan het eind van de jaren 40 werd er toch echt een generieke campagne het hier is weer best opgetuigd. Dit omdat er na de oorlog nog maar erg weinig bier gedronken werd. Inmiddels zijn de tijden anders weten we dat er steeds verantwoordelijker omgegaan wordt met bier en bierreclames (Heineken sponsort de formule 1 met hun 0,0 merk) en ook dat de alcoholvrije bierverkoop na de Buckler-dip en dankzij brouwers die dit laagalcoholische bier serieus, nemen in de lift zit.

Details over de tentoonstelling

We hebben genoten van de prachtige en zeer complete tentoonstelling. Echt een aanrader om te bezoeken, zorg wel dat je rekening houdt met onderstaande en vergeet dus niet het speciale biertje te testen.

Vrijdag 10 juli 2020 tot zondag 1 november 2020. De tentoonstelling is samengesteld door gastcuratoren Irma Enklaar en Edo Dijksterhuis, schrijver van een boek over de bierrevolutie in Amsterdam. Het Amsterdam Museum is dagelijks geopend van 10.00 tot 17.00 uur en bevindt zich op Kalverstraat 92 in Amsterdam. Een normaal ticket is € 15,- maar toegang is uiteraard gratis voor museumjaarkaarthouders. Let op dat je de Corona maatregelen volgt, zorg dat je een e-ticket hebt geregeld voordat je de voorstelling bezoekt!

Ben je geweest? Deel je ervaringen over de tentoonstelling gerust in de comments.

Categorieën
Bier als hobby

Dag van het bier

Elk jaar is er, net als bij alle andere belangrijke momenten en producten, een internationale dag van het bier. Wij vinden het natuurlijk helemaal terecht dat op de eerste vrijdag in augustus nog eens extra geproost wordt. Maar denken dat er best wat mensen zijn voor wie minstens 1 dag in de week, dag van het bier is. Let op in Nederland ben je als je die dag 6 of meer glazen drinkt al een zware drinker. Bekijk hoe onze Nederlandse bierconsumptie per jaar is.

Waar werd de eerste dag van het bier gehouden?

Dit was in de Verenigde Staten in Santa Cruz in Californië. Daar kwam een aantal bierliefhebbers, met als bedenker Jesse Avshalomov, voor het eerst op het idee om deze dag elk jaar te vieren. Dit deden ze onder de naam International Beer Day. En ze begonnen hiermee in 2007 op 5 augustus, een zondag. Omdat het evenement steeds wereldwijdere vormen aannam is vanaf 2012 besloten om niet een vaste datum aan te houden maar dus de eerste vrijdag van de maand augustus. Misschien wel verstandig.

Waar staat International Beer Day voor?

Een goede organisatie heeft natuurlijk ook richtlijnen en zoals je dat tegenwoordig veel langs ziet komen een purpose. De bedenkers kwamen met deze 3 punten op de proppen.

  1. Met vrienden bij elkaar komen en genieten van bier
  2. Het eren van alle bierbrouwers en barmannen en barvrouwen
  3. Dankzij bier de wereld bij elkaar brengen door op 1 dag wereldwijd met iedereen het, vaak goudgele, gerstenat te eren.

Wat wordt er in Nederland aan gedaan?

In Nederland en Amsterdam zien we niet heel veel initiatieven, terwijl de officiële organisatie pronkt met deelnemende landen uit alle windstreken. Wel biedt de ANNA-kerk in Amstelveen een leuk bierpakket aan.

Bekijk het overzicht van Amsterdamse bierbrouwers en kijk wat je favoriet in petto heeft.

Is er niet ook een andere dag van het bier?

Jazeker. In 2019, op 9 september, werd voor het eerst de Dag van het Bier georganiseerd door Misset Horeca. Horecaprofessionals werden uitgenodigd om zich een dag lang onder te dompelen in alle facetten van bier en zo kansen te zien voor hun eigen onderneming. Uiteraard waren er bekende bier-coryfeeën (bijvoorbeeld Rick Kempen) en bierbrouwers uitgenodigd, van de Amsterdamse brouwers mocht Two Chefs Brewing spreken. Kijkend naar de sfeerimpressie is het doel van de organisatie behaald.

Zelf iets organiseren?

Zelf een feestje bouwen op International Beer Day staat iedereen natuurlijk vrij. Wij als bier.amsterdam zouden wel willen aanraden om te kiezen voor een biertje uit de Amsterdamse regio. Kijk bijvoorbeeld eens op Untappd voor een goed gewaardeerde topper. Meer inspiratie voor Amsterdams bier? Lees meer over de tentoonstelling in het Amsterdam Museum.

Categorieën
Bier als hobby

Bier drinken en hardlopen: hoe combineer je dat?

Hardlopen is naast bier steeds populairder aan het worden. Daarom zijn er mogelijkheden voor mensen die kansen zien om dit te combineren. Het meest verstandig is het om geen bier te drinken vlak voordat je gaat hardlopen. Zelfs de avond voor het hardlopen is dit niet verstandig. Uiteraard mag een goede prestatie op je hardloopschoenen wel goed gevierd worden met enige goudgele rakkers. Hieronder enkele suggesties voor een bierrun. En als je inspiratie krijgt, maak er dan zelf een mooi moment van. Maar nog even een tip, gebruik je een app als Strava om je hardloopprestaties bij te houden? Zet die dan wel even op pauze tijdens het bierdrinken. Of gebruik Strava ook om je bierdrinktijden bij te houden 😉

Run Local Amsterdam Craft Beer Run
Naast een lekker rondje hardlopen kennismaken met verschillende bieren van diverse brouwerijen in en rondom Amsterdam? Het kan via Run Local Amsterdam. De run in 2019 start bij Brouwerij de 7 Deugden, waarna langs de Ringvaart en het Nieuwe Meer gelopen wordt voordat de eerste stop bij Brouwerij de School is. Daarna een mooi stukje Amsterdamse Bos om naar de Anna Kerk (Naeckte Brouwers) te komen. Vandaar is het een klein stukje Amstelveen en Amstel voordat de schaatsbaan van Opa KEK! bezocht wordt. Het laatste stukje gaat langs de Johan Cruijf Arena met Brouwerij Kleiburg in Amsterdam Zuid-Oost als finish!

Running Junkies Brouwerijenloop
Ook de Running Junkies een groep fervente hardlopers organiseert jaarlijks een brouwerijenloop. In 2019 kon je lopen met een random aangewezen partner en onderweg 5 biertjes pakken. Eerst naar Butcher’s Tears, dan onderweg Foeders (van Walhalla Brewery). Vervolgens naar het brouwcafé van Bruut bier in stadsdeel Oost. Dan naar het Marineterrein in het centrum bij Brouwerij Homeland. Daarna het Leipe Gose biertje van De Witte Non en dan de finish weer in Amsterdam Zuid bij Butcher’s Tears.

Run & More Beer Tour
Deze tour gaat langs de 4 bars die gerund worden door Peter van der Arend. Er wordt verzameld bij Craft & Draft op de Overtoom. Na naar schatting 20 minuten lopen wordt het eerste biertje genuttigd bij Proeflokaal het Arendsnest aan de Herengracht. Dan gaat het verder naar de Beer Temple aan de Nieuwezijds Voorburgwal waar ook minstens 1 biertje genuttigd wordt. Als die achter de kiezen is, wordt er koers gezet richting Cause Beer Loves Food aan de Lange Leidsedwarsstraat. Hier is het bier te combineren met een speciaal menu. Vanaf daar wordt het laatste stukje ingezet terug naar het beginpunt Craft & Draft waar het verplichte 4e bier gedronken kan worden. Naast eeuwige roem is er ook een t-shirt voor de fanatiekelingen.

Waar komt de inspiratie vandaan?
Of deze evenementen geïnspireerd zijn op de wijnmarathon door de Médoc in Frankrijk? We weten het niet zeker. Maar willen je het beeldmateriaal niet onthouden:

Zie ook dit zeer complete overzicht van Girls run the world.

Mis je nog een mooi hardloop en bier evenement? Laat het ons weten!

Categorieën
Bier als hobby Brouwerij

Boek over bierrevolutie in Amsterdam

Het begon al in de zeventiger jaren in Amsterdam, de bierrevolutie. Toen nog slechts door de eigenaar van biercafé Gollem maar inmiddels is het wereldwijd gebrouwen speciaalbier bijna overal te krijgen. Ook zijn er inmiddels tientallen brouwerijen in Amsterdam.

Bierliefhebbers Edo Dijksterhuis en Jan Willem Kaldenbach schreven samen een boek over deze ontwikkeling. Slim aansluitend op het feit dat Amsterdam steeds meer het domein wordt van het massatoerisme schreven ze in het Engels. De gekozen titel ‘Wish you were beer’ spreekt tot de verbeelding. Edo Dijksterhuis is ook gevraagd om als gastcurator op te treden voor een biertentoonstelling in het Amsterdam Museum.

Uit hun onderzoek blijkt dat proeflokaal het Arendsnest aan de Herengracht zelfs 52 taps heeft om heel veel bieren vers uit het fust naar de behoeftige drinkers te krijgen. Ook is bij de avondverkoop van Sterk aan de De Clerqstraat te kiezen uit 3.000 bieren van lokaal tot internationaal.

Dus na het historische dieptepunt van 18 brouwers dat heel Nederland rond 1980 telde en mede dankzij bassist Kaspar Peterson die in 1985 de royalty’s van zijn nummers van de band Drukwerk investeerde in Brouwerij ‘t IJ in Amsterdam Centrum heeft Nederland zelfs een hogere brouwerijdichtheid dan Groot-Brittanië en traditioneel bierland België.

Ook Amsterdam heeft toekomst in bier. Lees naast de mooie feiten in het boek dat de bestellen is bij Uitgeverij de Kring ook onze pagina geschiedenis van bier in Amsterdam.